De esthetica van het verzet

De esthetica van het verzet van toneelschrijver, schilder, filmer en romancier Peter Weiss (1916-1982) is sinds het verschijnen in 1981 in Duitsland een cultboek. Deze indrukwekkende roman is een reconstructie, een geschiedenis van het politieke verzet tegen nazisme en fascisme in Duitsland voor tijdens en na de oorlog, een herinnering aan de holocaust, aan de naoorlogse ontgoocheling die de basis vormde van de Duitse tweedeling. Het is een Bildungsroman, beschouwend en persoonlijk, het hart zoekend van de historische omstandigheden, die in een dramatische constellatie zijn samengebracht. Het is bij wijlen ook een filmische, surrealistische roman: droombeelden, documenten, kunstbeschouwingen, biografie zijn vermengd. Het is, tot slot, de roman van de geschiedschrijving. De esthetica van het verzet is ook een onderzoek naar de verhouding tussen kunst en politiek. Een kunstenaar of schrijver kan een beeld, of juist een tegenbeeld ontwerpen, dat weerstand biedt tegen een politieke werkelijkheid. De bevrijdende werking die een toneelstuk op de toeschouwer kan hebben, bewerkstelligt Peter Weiss eveneens als auteur van dit epos. Dankzij de magistrale, transparante vertaling van Peter Kaaij is deze Divina Commedia van de twintigste eeuw opnieuw tot leven gewekt.