De God van Vincent

Vincent van Goghs verhouding met de godsdienst heeft iets raadselachtigs, ook voor degenen die zijn leven en werk goed kennen. Was hij aanvankelijk de fanatiek godsdienstige domineeszoon die zelf ook predikant wilde worden, later verbrak hij elke band met de kerk. Toch concludeert A. Verkade-Bruining dat de figuur van Christus voor Van Gogh van betekenis is gebleven in zijn overigens agnostisch geworden geloofsleven. De vele honderden boeken over Vincent van Gogh verwaarlozen deze paradox, en het is nu voor het eerst dat een zo verhelderend en toegankelijk boek verschijnt, speciaal over zijn verhouding tot de godsdienst. De God van Vincent is een beknopte biografie die in korte hoofdstukken eerst een boeiend overzicht geeft van Vincents jeugdjaren, zijn werkzaamheden als schoolmeester in Engeland en als evangelist in de Borinage, en zijn snelle evolutie van onbeholpen tekenaar tot een groot kunstenaar in de laatste tien jaren van zijn leven. Vervolgens gaat de schrijfster dieper in op de godsdienstige ontwikkeling van Vincent van Gogh en toont zij de samenhang in de verschillende fasen daarvan. A. Verkade-Bruining (1909) studeerde theologie en specialiseerde zich daarbij in de pastorale psychologie en fenomenologie van de godsdienst. In 1953, bij een bezoek aan Otterlo, werd zij diep getroffen door Van Goghs tekening La Crau. In feite leidde dit tot die fascinerende zoektocht waarvan dit boek zowel het verslag als het indrukwekkende resultaat is. Jan Hulsker in zijn ‘Ten geleide’: ‘De betekenis van het boek van mevrouw Verkade staat ondubbelzinnig vast. Van groot belang is het feit dat het veel meer is dan een studie van Van Goghs godsdienstige ontwikkeling. Om deze begrijpelijk te maken, ook voor lezers die niet zoveel van hem afweten, heeft de schrijfster die ontwikkeling tegen de achtergrond geplaatst van de voornaamste gebeurtenissen uit zijn leven. Zo is het boek een tamelijk volledige biografie geworden, in deze omvang de beste die ik ken, betrouwbaar, en goed geschreven.’