Ethiek, recht en samenleving

De ethische dimensies van recht en samenleving in kaart gebracht. Heeft recht iets met rechtvaardigheid te maken? Is democratie beter dan een andere regeringsvorm? Moet de overheid een rol spelen in het herverdelen van inkomens? Dienen de mensenrechten om onze vrijheid te beschermen? Veronderstellen rechten ook plichten? Is politiek van de burgers of van de politici? Moet de overheid middelen verdelen naar behoefte of naar prestatie? Van oudsher trachten mensen hun samenleven te organiseren. Daarbij laten ze zich leiden door wat ze waardevol vinden. Al vlug vallen dan grote woorden: vrijheid, gelijkheid, rechtvaardigheid, respect, participatie, gelijke kansen, democratie, representatie, ... In de wirwar van ideeë n en slogans is het niet altijd eenvoudig om klaar te zien, om grote lijnen vast te houden, om basisideeë n te onderscheiden van steeds weer veranderende contouren. Dit boek wil een overzichtelijke handleiding bieden om het grensgebied tussen ethiek, recht, politiek en samenleving in kaart te brengen. Daarbij wordt aandacht besteed aan zowel een aantal klassieke figuren (o.m. Plato, Hobbes, Machiavelli, Locke, Rousseau, Kant) en concepten (het sociale contract, het natuurrecht, persoonsbegrip, ...) als aan hedendaagse denkers (o.m. Habermas, Lefort, Dworkin) en ontwikkelingen (deliberatieve democratie, republicanisme, ...). Op deze manier wil dit boek minstens twee doelstellingen vervullen: eerst en vooral wil het de lezer laten kennismaken met een aantal kernmomenten uit de ethische traditie en de ethische vraagstelling. Precies daardoor wordt het mogelijk een verdere (en hogere) doelstelling te bereiken: de lezer te leren zien hoe alle problemen van onze hedendaagse samenleving (politiek, juridisch, sociaal-economisch) een ethische dimensie bevatten. Dit boek is in de eerste plaats bedoeld als handboek voor studenten uit opleidingen waarin de ethisch-maatschappelijke component een belangrijk onderdeel vormt (rechten, sociale wetenschappen, ...). Naast de basistekst besteedt het aandacht aan de didactische inkleding, aan de verwerking en doorwerking, en biedt het suggesties voor verdere studie. Daarnaast kan het dienen als een gids voor wie zich wil verdiepen in de onderstroom van maatschappelijke tendensen en verschuivingen.