Grondlijnen van Europees recht

Sinds de eerste druk van deze Grondlijnen (2973) is het Europese recht in vele opzichten geevolueerd. Na de stagnatie, ja zelfs gedeeltelijke achteruitgang van het integratieproces van de jaren zeventig heeft de EG na het midden van de tachtiger jaren een sterke ontwikkeling doorgemaakt. De Europese Akte weerspiegelde het nieuwe elan van het gemeenschapsrecht. Niet alleen werd de oorspronkelijke doelstelling van het EEG-Verdrag, te weten de totstandkoming van een grote binnenmarkt, opnieuw bevestigd en van een concreet tijdpad voorzien, ook werd besloten tot de noodzakelijke verbetering van de besluitvorming van de Raad. Het Europees Parlement kreeg nieuwe bevoegdheden. Gedeeltelijk als codificatie van bestaande rechtsregels werden nieuwe beleidsterreinen aan de EG toegevoegd. Daarmee werd een nieuwe fase ingeluid die reeds verwerkt was in de vijfde druk. Het Verdrag van Maastricht betreffende de Europese Unie is onder een geheel ander gesternte geboren. Daarvoor bestaan goede redenen. Vormde de Europese Akte in zekere zin de bevestiging van bestaande doelstellingen, met het Verdrag van Maastricht werden bewust nieuwe wegen ingeslagen. De totstandkoming van een economisch en monetaire unie vormt een kwalitatieve sprong in het integratieproces, evenals de omvorming van de Europese Economische Gemeenschap tot een Europese Gemeenschap. Institutioneel is de uitbreiding van de medezeggenschap van het Europees Parlement op vele terreinen eveneens als een vernieuwing te beschouwen, waarbij het overigens de vraag is in hoeverre hierdoor het evenwicht in de klassieke driehoeksverhouding Raad-Comrmissie-Parlement is doorbroken. De toevoeging van twee intergouvernementele pijlers aan de bestaande communautaire structuren en de betiteling van het geheel als Europese Unie heeft talloze rechtsvragen opgeworpen over de aard van de nieuwe constructie. Het hybride rechtskarakter van het Europese integratieproces is duidelijker dan voorheen geaccentueerd, al is uitdrukkelijk de bestaande communautaire rechtsorde door de aanvullingen niet aangetast en al functioneren de bestaande EG-instellingen eveneens als instellingen van de Europese Unie. De ratificatiedebatten en de referenda in de verschil tende Lid-Staten hebben ook meer inzicht gegeven in de grenzen van het integratieproces, een ontwikkeling die verder is gemarkeerd door de geplande uitbreiding met vier nieuwe landen. Een Europa van meer snelheden komt daardoor (nog) meer in perspectief. Daarnaast is ook de aard van de nationale staatssoevereiniteit door de toenemende grensover. schrijdende vervlechtingen in een ander licht komen te staan. Gedeelde soevereiniteit tussen de Lid-Staten is wellicht de beste omschrijving van de huidige stand van zaken van de bestaande rechtsorde. Al deze ontwikkelingen vormden de aanleiding tot een totale herziening van de bestaande opzet, hetgeen tevens een uitbreiding van de tekst tot gevolg had. Deze nieuwe tekst is geheel verzorgd door de heer Barents, die ook reeds de vierde en vijfde druk voor zijn rekening nam. De werkzaamheden van de oorspronkelijke auteur hebben zich beperkt tot het kritisch doorlezen van het manuscript en het schrijven van enkele specifieke passages. Om deze reden is de volgorde van vermelding van de auteurs in de nieuwe druk omgekeerd. Om niettemin de continuiteit van het boek te waarborgen, tekent de tweede auteur mede voor de gehele inhoud. R. Barents mei 1994 L.J. Brinkhorst Bij de zevende druk De toetreding van drie nieuwe Lid-Staten per 1 januari 1995 en de gestage produktie van wetgeving en rechtspraak maakten een nieuwe druk noodzakelijk. Tevens zijn naar aanleiding van suggesties uit de onderwijspraktijk meer literatuurverwijzingen opgenomen. Hoofdstuk 6 (rechtspraak) is voor een gedeelte herschreven, kleine uitbreidingen zijn aangebracht in de hoofdstukken 8 (integratieproces) en 9 (interne markt I (vier vrijheden) ).