Hard Gras / Het einde van Enke / Hard gras / 79

In het najaar verschijnt bij De Arbeiderspers het boek Robert Enke, een al te kort leven, door Ronald Reng. Samen met de weduwe schreef hij de biografie van Robert Enke, de keeper van het Duitse elftal die in november 2009 zelfmoord pleegde. ‘Als je zoiets te horen krijgt, worden de andere problemen wel erg onbeduidend,’ luidde een even onpersoonlijke, als clichématige reactie, zo typerend voor de voetbalwereld. In dit geval kwam de dooddoener van Franz Beckenbauer. Het boek daarentegen bezit een lyrische schoonheid en is doordrongen van een intens mededogen met het leven van Enke, die aan depressies leed. Je kunt in de voetballerij nog beter homo zijn dan psychisch hulpbehoevend. Behalve tegen zijn ziekte leverde Enke dus ook een permanente strijd tegen de ontdekking ervan. Hij leefde in een dubbele hel. Wij publiceren hier, met dank aan De Arbeiderspers, een deel van het laatste hoofdstuk en dat waarin Frank de Boer en Louis van Gaal een rol spelen. Al te goedkoop zou de conclusie zijn dat zij meedogenloos met de labiele Enke zijn omgesprongen. De manier waarop De Boer en Van Gaal hun voetbal beleven is bekend. Daarin is even weinig ruimte voor relativering als in een depressie. Dat die botsing groot was, spreekt vanzelf.