Oom Jan Leert Zijn Neefje Schaken

Eerder verschenen bij Van Goor, Den Haag, 1935. Goed, daar staat de koning. Bij een koning hoort een koningin. Zet ze er maar naast. Links van de koning. Meneer M. wrijft zich in de handen. 'Dat gaat goed zo,' zegt hij. 'Bij een koning hoort een raadsheer. Wacht, daar neem ik raadsheer Piet voor, die hangt altijd om de koning heen." 'Raadsheer Piet?' zegt Moeder lachend. 'Is dat nu een naam voor zo'n adellijk heer?' 'Eigenlijk heet hij ook Krashinarski, maar omdat ik dacht, dat je dat niet verstond, heb ik het maar voor je vertaald. Vooruit Jan, zet meneer de raadsheer naast de koning en zet ook een raadsheer naast de koningin. Meneer M. denkt verder. Die raadsheren rijden liever paard, dan dat ze lopen, welnu, ik zal ze een paard géven. Jan, zet de paarden naast de raadsheren! Nu wordt het moeilijker, denkt meneer M. De koning en de koningin wonen in een paleis. Maar dat héle paleis is me te moeilijk. Wacht, ik neem een van de torens... nee, ik neem er twéé en die zet ik naast de paarden. Jan, zet ze even op hun plaats. 'Op die rij heb ik er nu wel genoeg,' sprak meneer M., 'maar die soldaten, die de torens bewaken? Wat zal ik daarmee doen? Wacht, ik neem er acht, die zet ik naast elkaar op de tweede rij, vóór de koning en zijn hofhouding.' Toen keek meneer M. met een blij gezicht naar het keurige troepje. 'Het lijkt wel een legertje. Acht officieren en acht soldaten en ieder staat keurig op zijn plaats. Wacht, ik teken voor elk een vierkant, dan weten ze precies hun plaats. Maar een leger moet oorlog voeren! Dan heb ik aan één leger niet genoeg. Ik zet precies zo'n legertje hier tegenover.' Jan, zet jij de zwarte stukken ook eens op. Zie je, nu staan de tegenstanders, acht officieren en acht soldaten aan elke zijde, tegenover elkaar. En meneer M., de uitvinder, had het precies zo op zijn tafel staan. Maar hij was nog niet tevreden. 'Ik moet een veld hebben, waarover de legers tegen elkaar optrekken,' sprak hij. 'Laat eens kijken, hoe zal ik dat klaarspelen? Ik. heb nu elk stuk op een vierkantje gezet. Acht vierkantjes op een rij. Als ik nu eens een bord maakte van acht vierkantjes in de lengte en acht in de breedte. Dan krijg ik vierenzestig velden. Eerst maar eens proberen.' En meneer M máákte zo'n bord. Hij zette de beide legertjes erop.