Zorg en zorgen delen

Met de Wet op de Jeugdzorg hebben bureaus jeugdzorg naast hun toegangsfuncties ook een aansluitingstaak gekregen naar het onderwijs toe. De bureaus moeten consultatie en deskundigheidsbevordering bieden aan het onderwijs. En zij moeten zorg dragen voor een goede aansluiting van hun toegangsfuncties bij de zorgstructuren van het onderwijs. In deze brochure worden richtlijnen en voorbeelden gegeven hoe de bureaus die taken kunnen invullen voor het primair onderwijs.
Aansluiten bij het primair onderwijs biedt bureaus jeugdzorg de mogelijkheid gebruik te maken van de signaleringsfunctie en de ervarings- en diagnostische kennis van de scholen. Zij weten wat er op of via de school al is gedaan rond een kind of gezin en zij spelen een belangrijke rol in de toeleiding van ouders en kinderen naar (jeugd)zorg. Bureau jeugdzorg komt voor scholen in beeld bij (vermoedens van) ernstige psychosociale, opvoedings- en ontwikkelingsproblemen. Dit veelal nadat al ondersteuning is geboden door schoolnabije hulpverleners, zoals schoolverpleegkundige of school-maatschappelijk werker en meestal via een Zorg- en adviesteam (ZAT). Daarmee ligt er een opdracht voor bureaus jeugdzorg om de aansluiting op de zorgstructuur van het onderwijs goed vorm te geven. Dit heeft consequenties voor de organisatie en werkprocessen bij bureau jeugdzorg en de professionalisering van de medewerkers in schoolgericht werken.
Bij de vormgeving hiervan hebben veel bureaus tal van inhoudelijke en organisatorische vragen. In deze handreiking gaat het LCOJ op die vragen in, waarbij basisinformatie wordt geboden vanuit de landelijke ervaringen met samenwerking tussen primair onderwijs en bureaus jeugdzorg. Vervolgens wordt de praktijk van samenwerking in een vijftal regio's aansprekend beschreven. En er wordt een taak- en competentieprofiel gepresenteerd voor medewerkers van bureaus jeugdzorg die met scholen samenwerken, waarin wordt aangesloten bij het beroepsprofiel 'Beroepskracht bureau jeugdzorg'. Voorts wordt een aanzet gegeven voor enkele basismodules voor professionalisering van medewerkers van bureaus jeugdzorg die schoolgericht werken.
Marij Bosdriesz is werkzaam als adviseur basisonderwijs bij het Landelijk Centrum Onderwijs & Jeugdzorg en biedt advies en ondersteuning bij samenwerkingsinitiatieven tussen primair onderwijs, lokale partners en (bureaus) jeugdzorg. Maurice van Lieshout is publicist en projectleider op het terrein van jeugdzorg en jeugdbeleid. Daarvoor was hij onder andere hoofdredacteur van het vaktijdschrift 0/25. Hij schrijft regelmatig voor het LCOJ.
Deanne Radema is werkzaam als adviseur voor samenwerking tussen (speciaal) onderwijs en jeugdzorg, onder meer over de opzet van zorgteams, de afstemming van indicatiestelling en onderwijs-zorgarrangementen.
Het Landelijk Centrum Onderwijs & Jeugdzorg (LCOJ) stimuleert en ondersteunt structurele samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg door informatie, beleidsadvisering, methodiekontwikkeling, imp/ementatiebegeleiding en onderzoek. Het LCOJ maakt deel uit van het Nederlands Jeugdinstituut.